İstanbul Fintech Week'ten İç Görüler
ReFi Türkiye olarak katıldığımız İstanbul Fintech Week'te teknoloji ve finansın kesiştiği noktada yaratılan etkiye dair iç görüleri takip ederek sektördeki son yenilikler ve güncellemeleri öğrendik.
Substack mecrasındaki bu ilk içeriğimizde, finansal teknolojiler alanındaki en son gelişmeleri birlikte keşfetmek istedik! İstanbul Fintech Week sırasında takip ettiğimiz ilgili panelleri ve konuşmaları özetleyerek öne çıkan fikirleri sizin için derledik.
FirstBatch'in kurucu ortağı Efe Bulduk ve Gate US'in Başkan Yardımcısı Russell Shen'in Fintech İstanbul'daki “Web3 Full Throttle” panelinde, Web3 teknolojisi farklı çerçevelerde ele alındı.
Efe Bulduk, kriptodaki döngülere dikkat çekerek, geçmiş dönemde yaşanan DeFi, NFT gibi döngülerden sonra şu anda da bir geçiş döneminde olduğumuzu söyledi. Bu geçiş döneminde “proof of liquidity”, “zero knowledge” ve “homomorphic encryption” gibi kavramların ön plana çıkarken Monad, Celestia gibi coin’lerin özellikle incelenmesinin önemli olduğunu vurguladı. Bu yeni geçiş döneminde, gerçek dünyada karşılığı olan, gerçek yaşama dokunan işlerin çok daha etkili olacağını belirten Bulduk, blokzincir dünyasında teknolojinin ve ürünlerin ötesine bakmanın zamanının geldiğini vurguladı: “Hackathon’larda kullanıcı arayüzüne daha fazla odaklanıyoruz. Daha önce teknolojiye ve ürüne odaklıydık. Doğru kişilerle doğru deneyimler yaratmak artık kaçınılmaz bir önemde.” sözleriyle kullanıcı deneyiminin merkeze alınmasının önemine dikkat çeken Bulduk, kullanıcıların ihtiyaçlarının bu yeni dönemin odak noktası olması gerektiğini ifade etti ve ekledi: “Web3’ün geleceğini parlak görüyorum.”
Russell Shen, konuşmasında, 2010 yılında bitcoin’le pizza ödemesi yapılması konusuna referans vererek, başlangıçta blokzincir teknolojilerinin ciddiye alınmadığını belirtti. Geçmişe ve endüstriye bakmanın hareket edeceğimiz alanı bulmak için önemli olduğunu vurguladı. Bitcoin’in sınırlı arzına ve fonksiyonel katmanlarına dikkati çeken Shen, yapay zekanın blokzincir teknolojileri için nasıl bir altyapı sağlayacağının kritik olduğunu ve AI ile blokzincir arasındaki sinerjinin teknoloji altyapılarının geleceği için önemli olduğunu belirtti. DeFi’ın yatırımcılardan halen oldukça fazla ilgi gördüğünü söyleyen Shen; gelecekte tüm varlıkların tokenize edileceğine dair bir vizyon paylaşarak, blokzinciri benimseyecek daha geniş bir kitleyi gerçekçi ve uygulanabilir yaklaşımlarla sektöre çekmenin kritik olduğunu söyledi.
“Asset tokenization - a sea of opportunities” panelinde Axiology'nin kurucusu Andrius Mamontovas'ın moderasyonundaki, Edelcoin AG'nin COO'su Michel Sharbin ve Unstoppable Finance'in kurucu ortağı Peter Grosskopf, varlıkların tokenizasyonunun getireceği fırsatları ele aldı.
Michel Sharbin, bu yeni dönemde farkındalık yaratmanın önemini vurguladı: “Bugün en büyük problem, ne kadar eğitimli olunursa olsun, farkındalığın olmaması. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, insanlar neler olduğunun eğer farkında olmazsa, bunun hiçbir anlamı kalmıyor.” İsviçre’nin regülasyon anlamında bulunduğu iyi konuma dikkat çeken Sharbin, “Devlet, teknoloji ve kurumların bir arada olmasına ihtiyacımız var artık. İş birliği yapmak zorundayız.” diyerek partnerliklerin önemini vurguladı ve farklı büyüklükteki şirketlerin bir arada, sinerji içinde çalışarak etkin sistemler inşa edebileceğini işaret etti.
Peter Grosskopf, blokzincirin tokenizasyon aracılığıyla geleceğin teknolojisini kullanmamızı sağladığını, insanların bu teknik altyapıyı hissetmeleri gerektiğini belirtti. Regülasyonlara ilişkin, hizmetinin otantikliğini kanıtlama perspektifinden yaklaşan Grosskopf, “Teknoloji ve regülasyonda çok hızlı gelişmiyoruz. Bu yüzden iş birliği yapmalıyız. Büyük şirketlerin yapamayacağı şeyler için küçük ve niş alanlarda odaklı çalışan şirketlere ihtiyacımız var. Büyük ve küçükler arasında know-how ve teknoloji transferi olmalı. Bunlar, geniş uzmanlık gerektiren sistemler.” dedi. Merkeziyetsizlik sayesinde esnek, başkalarına bağlı olmayan sistemler yaratılabildiğini belirten Grosskopf, “Ürünlerin sınırlı bir dağıtımı var. Hem para hem de varlık tarafını tokenize ettikten sonra, blokzincirin finans dünyasında yerini artıracağını göreceğiz” sözleriyle gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonunun önemini, para ve varlık tokenizasyonu sonrasında blokzincirin finans sektöründeki konumunun nasıl güçleneceğini aktardı.
Cognitive Finance Group CEO'su Clara Durodié, "Finance Embraces AI - Today and Tomorrow" başlıklı keynote konuşmasında yapay zekanın finans sektöründe nasıl temel bir dönüşüm yarattığını, yeni iş modelleri ve gelir elde etme stratejilerinin nasıl şekillendiğini paylaştı.
Durodié, yapay zekanın finansal teknolojilerin tümünü değiştireceğini öngörürken “Yeni iş modelleri, kar elde etme yaklaşımları geliştirecek.” dedi. Kapsayıcılığa ve veri gizliliğine dikkat çeken konuşmacı, etik veri kullananlar gelecekte önde olacağını belirtti: “Verdiğimiz güven üzerinden yarışacağız.” Durodié, "Toplum olarak inandığımız değerleri nasıl öncü teknolojiye dönüştüreceğiz?" sorusunu yönelterek finansal teknolojilerin geleceğini şekillendirirken, bu teknolojilerin insanlık yararına kullanılmasının ve toplumsal değerleri temsil etmelerinin gerekliliğini vurguladı. Durodié, “Yaptığımız her iş çok önemli. İnsanlık tarihinde en önemli işleri yapıyorsunuz. Büyük mesele, kişisel çalışmalarımızın sistemler ve ekosistemler yaratmasıdır." sözleriyle geleceğin finansal teknolojilerini geliştirme yönündeki adımlara dikkat çekti. Ayrıca, yapay zekanın sadece finansal işlemleri daha hızlı ve verimli hale getirmediğini, aynı zamanda etik ve sürdürülebilir bir şekilde bu teknolojilerin nasıl entegre edilebileceği konusunun da önemli olduğunu söyledi.
"Impact of AI in Financial Services" panelinde JP Morgan'dan Theodosia Togia, Cognitive Finance Group CEO'su Clara Durodié ve Yapı Kredi Teknoloji'den Bilge Köroğlu'nun katılımıyla finans sektöründeki yapay zekanın yükselişini masaya yatırıldı.
Theodosia Togia, dil modellerinin ilerlemesinin sistemlerin evrimini hızlandırdığını ve finans endüstrisinin yapay zekayı daha ciddiye almaya başlamasıyla dönüşümün daha da hız kazandığını aktardı. Yöntemleri basitleştirmenin son dönemde arttığını hatırlatan Togia, yapay zekanın yönetim süreçlerini nasıl optimize ettiğini ve finans alanında AI'ın getirdiği iyimser gelecek vizyonunu paylaştı.
Bilge Köroğlu ise akademide geliştirilen algoritmaların iş dünyasına adaptasyon süresinin kısalacağını, bu algoritmaların birkaç yıl içerisinde anlık olarak kullanılabileceğini, yakın gelecekte yeni algoritmaların da hızla pratik uygulamalara dönüşebileceğini paylaştı.
Clara Durodié, şirketlerin AI'ı yakalama ve benimsemekte iyi olduğunu fakat hala büyük riskler de olduğu belirtti; veri bilimi ile iş hedefleri arasındaki ilişkinin hayati önemini ve AI seçiminin iş stratejileriyle uyumlu olması gerektiğini vurguladı: "Teknoloji, iş hedeflerini takip etmelidir. Yapay zeka, iş strateji hedeflerini sürdürmek için seçilmelidir." Yapay zeka alanında başarı için zihinsel merak ve sorumluluk almanın kritik olduğunu söyleyen Durodié, veri bilimi öğrenmenin ve her seviyeden bireyin yapay zeka okuryazarlığı kazanmasının önemini belirterek, bu yetkinliklerin gelecekte başarıyla doğrudan bağlantılı olacağını ifade etti.
Merkez Bankası Başkanlığı’ndan Bilgehan Kürşad Öz, Digital Euro Association Stratejik Danışmanı Conrad Kraft, White & Case LLP'de Hukuk Müşaviri Willem Van de Wiele ve Solak & Partners'dan Elçin Karatay gibi finans dünyasının önde gelen isimler, 'CBDC'ler ve Finansın Geleceği' panelinde bir araya geldi.
Panel, merkez bankalarının dijital para birimlerinin yükselişiyle finansal sistemlerdeki değişimin inceliklerini ele aldı. Özellikle Merkez Bankası Dijital Para Birimlerinin egemen paranın dijital bir versiyonu olarak rolü, mevcut ödeme sistemlerine olan etkisi ve finans sektörünü şekillendirmedeki önemi üzerine derinlemesine tartışmalar yapıldı. Panelde finansal teknolojideki değişimin getirdiği fırsatlarla birlikte karşılaşılan zorluklara da odaklanıldı.
Bilgehan Kürşad Öz, CBDC'lerin mevcut ödeme kanallarına tamamlayıcı rolünü vurgularken, bunların yenilikçi bir form sunacaklarını, finansal sektörü büyütebileceklerini belirtti. Paranın değer saklamanın ve ödemenin yasal aracı ve ulusal bir ölçüsü olmasına, kullanıcılara güven sağlamasına dikkat çekti.
Conrad Kraft'ın içgörüleri CBDC'lerin benimsenme sürecinin aşamalı doğasını ortaya koydu: “Bir şeyi dijitalleştirdiğinizde, kendi başına yeni bir hale gelir. Bu tamamen yeni bir format ve vatandaşların bununla nasıl etkileşimde bulunacağını göreceğiz.” İnşa edilebilecek yeniliklerin heyecan verici olduğunu belirten Kraft, gelişmekte olan ülkelerde daha büyük bir katılım görüldüğünü ve bunun da itici bir motivasyon olduğunu söyledi.
Willem Van de Wiele ise operasyonel yönlerin ve finansın geleceğini şekillendiren seçeneklerin altını çizdi. Verimli bir uzlaşma sistemi oluşturmanın önemini vurguladı: “Tamamen kamusal veya tamamen özel değil, birlikte çalışılmalıdır.”
“Reality Check - where are we and what is next?” başlıklı panel, Marmara Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mehmet Nuri İnel moderatörlüğünde ve Enquire AI kurucusu Cenk Sidar, Lazard Financial Advisory danışmanı Christina Frankopan, Deepsearch Labs kurucusu Maryam Torshizi panelistliğinde gerçekleştirildi.
Maryam Torshizi, sentetik verilerin potansiyeline ve video üretimlerinin hala gelişmeye açık olduğuna dikkat çekti. 2026'ya kadar, tüm mobil uygulamaların Gen-AI tarafından üretileceğini öngörürken, gizlilik ve veri kullanımına yönelik endişelerini de dile getirdi.
Cenk Sidar ise yapay zekanın 1950’lerden itibaren gelişen tarihi köklerine inerek, bilgi ekonomisine etkisini vurguladı ve dil modellerinin bu dönüşümdeki rolünün altını çizdi. Büyük dil modellerinin (LLM) insan zekasına ve değerlendirmeye sahip olmasa da, çeşitli sektörleri hızla şekillendirdiğini vurguladı. Open AI’ın en hızlı adapte edilen teknoloji olduğuna dikkat çekti.
Christina Frankopan ise AI etiği konusunda kamusal alanda daha fazla tartışılma yapılmasına ihtiyaç olduğunu belirtti. Tüm konuşmacılar gelecek için iş birliği alanlarının geliştirilmesinin gerekliliğini vurguladı.
ReFi Türkiye olarak en çok ilgimizi çeken panellerden biri “Social impact of AI” idi. Bu panelde Global Innovation Institute Lebanon Chapter başkanı Suleiman Barada’nın moderatörlüğünde ve Brunel University London teknik danışman ve profesörü Ali Mousavi, R-square RiskLab kurucu direktörü Chitro Majumdar ve UP School kurucusu Mina İlköz Demirtaş eşliğinde yapay zeka ve etki kesişiminde farklı yaklaşımlar etrafında tartışıldı.
Chitro Majumdar, teknoloji ve yapay zeka uygulamalarında etiğin rolünü açıklarken “Etik, sorunları çözmekle ilgilenmez; doğru soruları sormakla ilgilenir." diyerek, bilginin kendiliğinden önyargılar yaratabileceğini ve sistem geliştirirken bu önyargılardan kaçınmanın önemini vurguladı. Majumdar'a göre, belirsizlikleri minimize etmek için, senaryolara uygun bir çerçeve geliştirmek gerekiyor. Bu çerçeve, karşımıza çıkacak senaryolara rehberlik edecek şekilde tasarlanmalı.
Mina İlköz Demirtaş ise, yapay zekâya adapte olan ve sürekli olarak becerilerini geliştiren bireylerin iş dünyasında yer bulacağını vurguladı. Teknoloji liderlerinin, toplumun geride kalmaması için duyarlı olmaları gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, yapay zekânın iş dünyasını genişlettiğini ancak kadınların teknoloji sektöründe hala azınlıkta olduğunu belirtti ve bu harekete daha fazla kadının dahil edilmesi gerektiğini bunun için de rol modellerin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Dr. Ali Mousavi, yapay zeka ve eğitim sistemleri üzerine düşüncelerini paylaştı: "Sistemden bir parçayı çıkarırsanız tüm sistemi parçalarsınız." Aktif öğrenme, agresif tahmin ve hassas karmaşıklık kavramlarını vurgulayarak, AI'nın kolektif öğrenme yeteneğini geliştirmemiz gerektiğini belirtti. Mousavi, üniversitelerin hızla tüketim odaklı hale geldiğini ve bu durumun öğrenme kalitesini düşürdüğünü ifade etti: “Değişmek zorundayız. Bir boşluğu doldurmak gerekiyor. Nasıl öğrenileceğini unutuyoruz.” Eğitim kurumlarının yönetimini yeniden ele almanın ve endüstri odaklı hızlı adaptasyon yerine bilgiyi besleyen bir ortam yaratmanın önemine değinen Mousavi, iklim krizine dair de açıklama yaptı: “Birçok yeşil çözümümüz var, en gelişmiş yapay zeka destekli teknolojilerimiz var, ancak finansın da insanlarının zihniyetini değiştirmesi gerekiyor.”
Akbank Dijital Tasarım ve İnovasyon Bölüm Başkanı Burcu Küçükünal, Türkiye İş Bankası Dijital Bankacılık birim Başkanı Emre Ölçer ve KPMG Fintech, Dijital Finans ve Blockchain lideri Sinem Cantürk’ün konuk olduğu “Finance as-a-service in 2024” paneli, FINTR Başkanı Demet Zübeyiroğlu’nun moderasyonunda gerçekleştirildi.
Panelde öne çıkan görüşler, finans sektörünün teknoloji ile iç içe geçmiş bir dönemden geçtiği ve finansın geleceğinin de açık bankacılık ve platform bankacılığı gibi kavramlarla yeniden şekillendiği yönündeydi. Bankacılık ve teknolojinin entegrasyonunun tüm sektör için yeni kapılar açacağı vurgulandı.
Burcu Küçükünal, bankacılıktaki değişimi “dijital dönüşüm” olarak ifade ederken “verimlilikte artıştan müşteri ihtiyaçlarını karşılamaya, operasyonel verimliliği artırmaktan yeni ürün ve servisler geliştirmeye” birçok farklı başlığın bu alanı kapsadığını söyledi. Hızlı ve başarılı bir şekilde adapte olunan bu değişimde fintech’lerin oynadığı rolün altını çizen ve bunu bir fırsat alanı olarak değerlendiren Küçükünal, açık inovasyona, iş birliğine ve iş yapış şeklini sürekli geliştirmeye vurgu yaptı. Günümüzde bir işi iyi yapmak ve onu geleceğe taşımak için iş modellerini şekillendiren tarafta olmanın önemine dikkat çeken panelist, değer yaratan çözüm önerileri sunabilmek için hem kendi ekosisteminden beslenmenin hem de iş birimlerinden gelen yönlendirmelere göre yerelde veya dünyada önde gelen üçüncü partilerle ortaklaşa projeler yürütmenin gerektiğini vurguladı. Girişimler, kurumlar ve regülatörlerden oluşan ekosisteme işaret ederek, Akbank LAB ile, fintech alanında ya da tech-startup’larda ortaya çıkabilecek pürüzleri yönetişimle çözmeyi denediklerini belirtti. Akbank’ta blokzincirle ve yapay zeka tabanlı yatırımlarla genç ve dinamik müşterilere hitap ettiklerini belirten Küçükünal, talepkar müşteri kitlesine ve bu kitlenin daha önde koşmasına dikkat çekti: “Genç ve dinamik bir müşteri kitlemiz var, sık iletişim kurmaya başladık müşteriyle. Sade bir şekilde, akıllı sosyal bir dille bu deneyimi inşa ediyoruz.” Mobilin artık ana kanal olduğunu ve farklı müşteri temas noktalarının, iş modellerini şekillendirdiğini aktardı. TOGG ve farklı iş birlikleri ile blokzincir denemeleri gibi yenilikçi adımlar attıklarını belirten Küçükünal, Akbank’taki kurum içi girişimciliğin yarattığı etkinin de altını çizdi.
Emre Ölçer geçtiğimiz on yılın, geleneksel bankaların yeni teknolojilere adapte olma süreci olduğunu vurguladı: “Teknoloji atılımıyla ifade edebiliriz son 10 yılı.” Büyük dönüşümlerin bireylerin günlük hayatından başladığını belirten Ölçer, müşteri her nerdeyse deneyimi bozulmadan hizmetlere ulaşabildiği, müşterinin yaşam tarzına uygun şekilde kişiselleştirilmiş ve değer zincirlerinde ortaklaşılmış bankacılık uygulamalarının önemine dikkat çekti. “Türkiye'nin gelecekteki belirleyici unsurunun, teknoloji ve bunun ihracatı olduğunu düşünüyorum. Hepimiz artık teknoloji şirketine dönüştük” diyen Ölçer, Türkiye'nin teknoloji odaklı bir geleceğe ilerlediğini ifade etti.
Sinem Cantürk ise, görünmez bankacılığın ve kripto para birimlerinin önem kazandığını, bu yeni dönemin rekaberlik ile şekilleneceğini belirtti. Farklılaşan müşteri deneyimlerinin ve zorlu regülasyonların, inovasyonu tetiklediğini ifade etti.
ReFi Türkiye olarak katıldığımız etkinliklerden “harvest” ettiğimiz içerikler sunmaya devam edeceğiz. Yeni içerikler için sayfamızı takipte kalabilir, 2022 ve 2023 yıllarında ürettiğimiz geçmiş içerikleri görüntülemek için web sayfamızı edebilirsiniz.
ReFi Türkiye Nedir?
Akbank LAB ve imece iş birliğiyle hayata geçirilen ReFi Türkiye programı, odağına “Onarıcı Finans”ı alıyor. Kişi ve kurumları, internetin yeni evrelerinin getireceği dönüşümden hareketle, etki ekosistemi üzerinden dünyayı onaracak yeni bir ekonomi tasarlamaya davet ediyor.